Rehabilitacja barku i łokcia Wrocław

Konsultację z fizjoterapeutą warto rozważyć, gdy występują:

• ból barku podczas podnoszenia ręki,
• ból pojawiający się podczas spania na boku,
• ograniczenie ruchomości barku,
• trudność z założeniem ręki za plecy lub nad głowę,
• uczucie osłabienia albo niestabilności kończyny,
• ból po zwichnięciu, upadku lub innym urazie,
• ból łokcia podczas chwytania i podnoszenia przedmiotów,
• trudność z prostowaniem lub zginaniem łokcia,
• drętwienie albo mrowienie przedramienia i palców,
• nawracające przeciążenia związane z pracą lub sportem,
• sztywność po unieruchomieniu kończyny,
• trudność z powrotem do aktywności po operacji.

Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny. Ból odczuwany w brębie barku może pochodzić ze ścięgien, stawu, mięśni, odcinka szyjnego albo układu nerwowego. Dlatego terapia nie powinna być planowana wyłącznie na podstawie miejsca występowania bólu.

Jeżeli dolegliwości pojawiają się również w ręce, sprawdź: Rehabilitacja ręki.

A jeśli ból pojawiaja się również w szyi lub promieniuje w okolice potylicy, sprawdź: Rehabilitacja głowy i karku we Wrocławiu.

Stożek rotatorów tworzą mięśnie i ich ścięgna odpowiadające między innymi za poruszanie ramieniem oraz kontrolowanie położenia głowy kości ramiennej w stawie. Tendinopatia oznacza zaburzenie funkcjonowania ścięgna, które może rozwinąć się w wyniku powtarzalnych przeciążeń, gwałtownego zwiększenia aktywności lub niedostatecznego przygotowania kończyny do wykonywanego wysiłku.

Dolegliwości mogą pojawiać się podczas:

• unoszenia ręki ponad głowę,
• sięgania na bok albo za plecy,
• zakładania kurtki lub koszulki,
• podnoszenia i przenoszenia przedmiotów,
• spania na bolesnym barku,
• rzucania, pływania lub treningu siłowego.

Bólowi może towarzyszyć osłabienie, ograniczenie ruchomości i rudność z kontrolowaniem ramienia. Rehabilitacja może obejmować stopniowo zwiększane ćwiczenia wzmacniające, pracę nad ruchomością, kontrolą łopatki oraz tolerancją ścięgien na obciążenie.

Celem postępowania nie jest całkowite unikanie używania ręki, lecz znalezienie takiego poziomu aktywności, który pozwala stopniowo odbudowywać możliwości barku bez nadmiernego nasilania dolegliwości.

Zespół bólu podbarkowego jest określeniem dolegliwości pojawiających się najczęściej podczas unoszenia ramienia. Dawniej problem ten często opisywano jako konflikt podbarkowy, zakładając mechaniczne uciskanie ścięgien przez struktury znajdujące się nad nimi.

Obecnie na ból barku patrzy się szerzej. Znaczenie może mieć między innymi kondycja ścięgien, sposób obciążania kończyny, siła mięśni, kontrola łopatki, ruchomość odcinka piersiowego oraz reakcja układu nerwowego.

Typowe objawy mogą obejmować:

• ból podczas unoszenia ręki bokiem lub do przodu,
• bolesny zakres ruchu,
• ból podczas sięgania za plecy,
• dolegliwości podczas spania na boku,
• osłabienie ręki przy wykonywaniu ruchów nad głową,
• ból podczas pracy lub aktywności sportowej.

Rehabilitacja jest dobierana na podstawie wyniku badania. Może obejmować ćwiczenia stożka rotatorów, mięśni łopatki i tułowia, pracę nad zakresem ruchu oraz stopniowe przygotowanie kończyny do obciążeń charakterystycznych dla pracy lub sportu.

Uszkodzenie stożka rotatorów może mieć charakter przeciążeniowy albo urazowy. Częściowe uszkodzenia mogą rozwijać się stopniowo, natomiast całkowite zerwanie ścięgna może powstać na przykład po upadku, szarpnięciu lub gwałtownym podniesieniu ciężkiego przedmiotu.

Możliwe objawy obejmują:

• ból bocznej lub przedniej części barku,
• ból podczas unoszenia ręki,
• wyraźne osłabienie kończyny,
• trudność z utrzymaniem ręki w górze,
• ból nocny,
• problem z wykonywaniem codziennych czynności.

Nie każde uszkodzenie widoczne w badaniu obrazowym powoduje takie same objawy. O sposobie postępowania decydują między innymi wielkość uszkodzenia, wiek pacjenta, poziom aktywności, siła kończyny oraz charakter dolegliwości.

Część przypadków może być leczona zachowawczo poprzez indywidualnie dobraną rehabilitację. Przy świeżym urazie, dużym osłabieniu lub podejrzeniu całkowitego zerwania konieczna może być konsultacja ortopedyczna.

Zamrożony bark, nazywany również zapaleniem zarostowym torebki stawowej, wiąże się ze stopniowym narastaniem bólu i wyraźnym ograniczeniem ruchomości barku.

Pacjent może mieć trudność z 

• uniesieniem ręki nad głowę,
• założeniem ręki za plecy,
• ubraniem kurtki lub zapięciem biustonosza,
• uczesaniem włosów,
• sięganiem do górnych półek,
• spaniem na zajętej stronie.

Ograniczenie dotyczy zarówno ruchów wykonywanych samodzielnie, jak i ruchu przeprowadzanego przez drugą osobę. Przebieg problemu może być długotrwały, a nasilenie bólu i sztywności zmienia się w kolejnych etapach.

Rehabilitacja jest dostosowywana do aktualnego stadium. Przy silnym bólu zbyt agresywne rozciąganie może nasilać objawy. W późniejszych etapach większe znaczenie może mieć stopniowe odzyskiwanie zakresu ruchu, poprawa siły oraz przywracanie funkcji całej kończyny.

W niektórych przypadkach fizjoterapia jest prowadzona równolegle z leczeniem zaleconym przez ortopedę.

Niestabilność barku oznacza zaburzenie kontroli głowy kości ramiennej w stawie. Pacjent może mieć uczucie, że bark wysuwa się, przeskakuje lub nie daje pewnego podparcia podczas wykonywania określonych ruchów.

Problem może rozwinąć się:

• po zwichnięciu barku,
• po wielokrotnych podwichnięciach,
• na skutek uszkodzenia obrąbka albo więzadeł,
• przy nadmiernej ruchomości stawów,
• w wyniku powtarzalnych ruchów nad głową,
• u osób uprawiających sporty rzutowe i kontaktowe.

Dolegliwości mogą obejmować ból, poczucie niepewności, osłabienie oraz obawę przed określonym ustawieniem ręki.

Rehabilitacja może być ukierunkowana na poprawę kontroli nerwowo-mięśniowej, siły stożka rotatorów, stabilizacji łopatki oraz reakcji kończyny na szybkie i nieprzewidywalne obciążenia.

Do zwichnięcia dochodzi, gdy głowa kości ramiennej traci prawidłowy kontakt z panewką stawu. Podwichnięcie oznacza częściowe, zwykle krótkotrwałe przemieszczenie.

Uraz może powstać podczas upadku, wypadku, kontaktu z innym zawodnikiem lub gwałtownego ruchu kończyny. Zwichnięcie wymaga medycznego nastawienia stawu. Nie należy próbować samodzielnie umieszczać barku na właściwym miejscu.

Po urazie mogą występować:

• ból i obrzęk,
• ograniczenie ruchomości,
• osłabienie mięśni,
• uczucie niestabilności,
• obawa przed ponownym zwichnięciem,
• zaburzenie czucia lub siły kończyny.

Rehabilitacja jest prowadzona po wykluczeniu złamania i innych powikłań. Obejmuje stopniowe odzyskiwanie ruchomości, siły, stabilności i kontroli barku. U osób wracających do sportu konieczne może być również przygotowanie do szybkich ruchów, podporów, rzutów lub kontaktu fizycznego.

Obrąbek stawowy jest strukturą zwiększającą powierzchnię i stabilność stawu ramiennego. Może zostać uszkodzony podczas urazu, zwichnięcia, gwałtownego pociągnięcia ręki lub wielokrotnie wykonywanych ruchów nad głową.

Uszkodzenie typu SLAP dotyczy górnej części obrąbka w pobliżu przyczepu ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.

Możliwe objawy obejmują:

• ból głęboko wewnątrz barku,
• przeskakiwanie lub klikanie,
• ból podczas rzucania i podnoszenia ręki,
• spadek siły lub szybkości ruchu,
• uczucie niestabilności,
• trudność z wykonywaniem ćwiczeń nad głową.

Samo stwierdzenie zmiany w badaniu obrazowym nie przesądza, że jest ona głównym źródłem bólu. Wynik powinien być oceniany razem z objawami i badaniem funkcjonalnym.

W zależności od charakteru problemu rehabilitacja może obejmować pracę nad siłą, stabilnością i kontrolą barku. W niektórych przypadkach potrzebna jest konsultacja ortopedyczna i rozważenie leczenia operacyjnego.

Ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego przebiega w przedniej części barku. Może być przeciążane podczas podnoszenia, ciągnięcia, rzucania, ćwiczeń siłowych oraz pracy z rękami uniesionymi przed sobą lub nad głową.

Dolegliwości zwykle występują z przodu barku i mogą nasilać się podczas:

• unoszenia ramienia,
• zginania łokcia z obciążeniem,
• obracania przedramienia,
• podnoszenia przedmiotów,
• wykonywania ćwiczeń takich jak uginanie ramion,
• ruchów rzutowych.

Tendinopatia ścięgna bicepsa często współwystępuje z innymi problemami barku, dlatego badanie powinno obejmować cały kompleks barkowy.

Rehabilitacja może obejmować modyfikację obciążeń, stopniowane ćwiczenia ścięgna, wzmacnianie stożka rotatorów i łopatki oraz przygotowanie kończyny do powrotu do pracy lub treningu.

Choroba zwyrodnieniowa stawu ramiennego wiąże się ze zmianami chrząstki i innych struktur stawu. Może rozwijać się wraz z wiekiem, po wcześniejszych urazach, operacjach lub wielokrotnych zwichnięciach.

Objawy mogą obejmować:

• ból barku nasilający się podczas ruchu,
• sztywność,
• ograniczenie zakresu ruchu,
• trzeszczenie lub przeskakiwanie,
• spadek siły,
• trudność z wykonywaniem codziennych czynności.

Rehabilitacja nie usuwa zmian zwyrodnieniowych widocznych w badaniu obrazowym, ale może poprawić ruchomość, siłę i funkcję kończyny. Ćwiczenia są dostosowywane do nasilenia dolegliwości i aktywności, które pacjent chce wykonywać.

W bardziej zaawansowanych przypadkach fizjoterapia może przygotowywać pacjenta do operacji albo wspierać odzyskiwanie sprawności po zabiegu.

Staw barkowo-obojczykowy znajduje się na górnej powierzchni barku, w miejscu połączenia obojczyka z łopatką. Może zostać uszkodzony podczas upadku bezpośrednio na bark, szczególnie w sportach kontaktowych, jeździe na rowerze lub po wypadku.

Możliwe objawy to:

• ból na górze barku,
• obrzęk i tkliwość w okolicy końca obojczyka,
• ból podczas unoszenia ręki,
• dolegliwości przy przenoszeniu ręki przed klatką piersiową,
• trudność z leżeniem na bolesnym barku,
• widoczna zmiana kształtu okolicy stawu po urazie.

Sposób leczenia zależy od stopnia uszkodzenia. W części przypadków stosuje się postępowanie zachowawcze, obejmujące czasową modyfikację aktywności oraz rehabilitację. Przy większym urazie może być konieczna konsultacja ortopedyczna.

Zmiany zwyrodnieniowe tego stawu również mogą powodować ból podczas ruchów nad głową, podporów i ćwiczeń siłowych.

Złamania w obrębie obręczy barkowej najczęściej powstają podczas upadku, wypadku komunikacyjnego albo urazu sportowego.

Po okresie unieruchomienia mogą występować:

• ograniczenie ruchomości barku i łokcia,
• osłabienie mięśni,
• obrzęk,
• ból podczas poruszania kończyną,
• zaburzenie rytmu pracy łopatki,
• trudność z powrotem do codziennych czynności.

Rehabilitację rozpoczyna się zgodnie z etapem gojenia i zaleceniami lekarza. Początkowo może obejmować delikatne ruchy oraz zapobieganie nadmiernej sztywności. W kolejnych etapach wprowadza się ćwiczenia zwiększające zakres ruchu, siłę i zdolność do obciążania kończyny.

Na pierwszą wizytę należy zabrać dokumentację medyczną, wyniki badań obrazowych oraz zalecenia dotyczące dopuszczalnego zakresu ruchu i obciążenia.

Łokieć tenisisty, czyli tendinopatia bocznej części łokcia, jest problemem dotyczącym przyczepu mięśni prostujących nadgarstek. Wbrew nazwie występuje nie tylko u tenisistów.

Dolegliwości mogą rozwinąć się u osób, które często:

• pracują przy komputerze,
• używają narzędzi ręcznych,
• podnoszą i przenoszą przedmioty,
• wykonują powtarzalne ruchy nadgarstka,
• uprawiają sporty rakietowe,
• ćwiczą siłowo lub wspinają się.

Typowym objawem jest ból po zewnętrznej stronie łokcia, nasilający się podczas chwytania, podnoszenia kubka, ściskania dłoni, odkręcania słoika lub prostowania nadgarstka.

Łokieć tenisisty nie jest zazwyczaj ostrym stanem zapalnym, dlatego samo oszczędzanie ręki lub wykonywanie zabiegów przeciwbólowych nie zawsze rozwiązuje problem.

Rehabilitacja może obejmować modyfikację obciążeń, ćwiczenia mięśni przedramienia, poprawę siły chwytu oraz ocenę funkcjonowania barku, łopatki i całej kończyny górnej.

Łokieć golfisty jest tendinopatią przyczepu mięśni znajdujących się po wewnętrznej stronie łokcia. Mięśnie te uczestniczą między innymi w zginaniu nadgarstka i chwytaniu.

Ból może nasilać się podczas:

• mocnego zaciskania dłoni,
• podnoszenia przedmiotów,
• zginania nadgarstka z oporem,
• pracy narzędziami,
• rzucania,
• gry w golfa, tenisa lub innych sportów rakietowych,
• ćwiczeń siłowych.

Dolegliwości mogą obejmować wewnętrzną część łokcia i promieniować wzdłuż przedramienia. W tym samym obszarze przebiega nerw łokciowy, dlatego w przypadku mrowienia lub drętwienia palców potrzebne jest dokładniejsze badanie neurologiczne.

Rehabilitacja może obejmować stopniowane ćwiczenia mięśni przedramienia, pracę nad siłą chwytu oraz poprawę sposobu obciążania całej kończyny.

Dystalne ścięgno mięśnia dwugłowego ramienia przyczepia się w okolicy łokcia. Uczestniczy w zginaniu łokcia oraz obracaniu przedramienia dłonią do góry.

Tendinopatia może rozwijać się stopniowo w wyniku powtarzalnego podnoszenia i treningu siłowego. Objawem jest zwykle ból z przodu łokcia, nasilający się podczas:

• zginania ręki z obciążeniem,
• podciągania,
• noszenia ciężkich przedmiotów,
• odkręcania śrub i pokręteł,
• obracania dłoni ku górze.

Całkowite zerwanie może nastąpić gwałtownie podczas próby utrzymania dużego ciężaru. Może mu towarzyszyć trzask, zasinienie, zmiana kształtu mięśnia oraz wyraźna utrata siły.

Podejrzenie świeżego zerwania wymaga szybkiej konsultacji ortopedycznej. Tendinopatia oraz stan po leczeniu operacyjnym mogą wymagać rehabilitacji ukierunkowanej na stopniowe odzyskanie ruchomości i siły.

Ścięgno mięśnia trójgłowego przyczepia się do tylnej części łokcia i odpowiada za jego prostowanie. Może być przeciążane podczas wyciskania, pompek, podporów, rzutów i innych ruchów wymagających energicznego prostowania ręki.

Objawy mogą obejmować:

• ból z tyłu łokcia,
• tkliwość w okolicy wyrostka łokciowego,
• ból podczas prostowania ręki z oporem,
• dolegliwości podczas pompek lub wyciskania,
• spadek siły.

Całkowite zerwanie ścięgna jest rzadsze, ale może powodować nagły ból, obrzęk i niemożność skutecznego wyprostowania łokcia. Taki uraz wymaga pilnej oceny ortopedycznej.

W przypadku tendinopatii rehabilitacja może obejmować czasową modyfikację obciążeń oraz stopniowane ćwiczenia wzmacniające.

Kaletka wyrostka łokciowego znajduje się z tyłu łokcia i zmniejsza tarcie między skórą a kością. Może ulec podrażnieniu w wyniku długotrwałego opierania łokcia, uderzenia albo powtarzalnych przeciążeń.

Typowym objawem jest widoczne, miękkie uwypuklenie w tylnej części łokcia. Może mu towarzyszyć ból, tkliwość i ograniczenie ruchu.

Jeżeli łokieć jest wyraźnie zaczerwieniony, gorący, bardzo bolesny, a pacjent ma gorączkę lub złe samopoczucie, konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Takie objawy mogą świadczyć o zakażeniu kaletki.

W niezakaźnych przypadkach postępowanie może obejmować ograniczenie bezpośredniego ucisku, dostosowanie aktywności oraz stopniowy powrót do obciążania kończyny.

Nerw łokciowy przebiega w pobliżu wewnętrznej części łokcia. Jego podrażnienie lub ucisk może powodować objawy w przedramieniu, dłoni, małym palcu oraz części palca serdecznego.

Dolegliwości mogą obejmować:

• mrowienie i drętwienie palców,
• ból po wewnętrznej stronie łokcia,
• osłabienie chwytu,
• trudność z wykonywaniem precyzyjnych ruchów dłoni,
• nasilenie objawów przy długim zgięciu łokcia,
• wybudzanie w nocy z powodu drętwienia ręki.

Podczas badania należy sprawdzić nie tylko okolicę łokcia, ale również szyję, bark, nadgarstek oraz funkcjonowanie całej kończyny górnej.

Fizjoterapia może obejmować modyfikację pozycji i czynności nasilających objawy, pracę nad ruchomością układu nerwowego oraz poprawę funkcjonowania kończyny.

Postępujące osłabienie dłoni, zanik mięśni albo utrzymujące się zaburzenia czucia wymagają konsultacji lekarskiej.

Więzadła stabilizują łokieć podczas ruchu i przenoszenia obciążeń. Mogą zostać uszkodzone podczas upadku, zwichnięcia, gwałtownego przeprostu lub powtarzalnych ruchów rzutowych.

Objawy mogą obejmować:

• ból po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie łokcia,
• uczucie niestabilności,
• obawę podczas podporu na ręce,
• ból podczas rzucania,
• przeskakiwanie albo blokowanie stawu,
• spadek siły i kontroli kończyny.

Rehabilitacja może obejmować poprawę siły mięśni stabilizujących łokieć, bark i nadgarstek oraz stopniowe przygotowanie do podporów, rzutów lub pracy fizycznej.

Przy dużej niestabilności albo całkowitym uszkodzeniu więzadła może być konieczna konsultacja ortopedyczna.

Staw łokciowy ma tendencję do utraty ruchomości po urazach, złamaniach, zwichnięciach, operacjach i dłuższym unieruchomieniu.

Ograniczenie zgięcia lub wyprostu może utrudniać:

• jedzenie i picie,
• mycie twarzy,
• ubieranie się,
• pracę przy komputerze,
• sięganie i podnoszenie,
• wykonywanie obowiązków zawodowych.

Rehabilitacja może obejmować stopniową pracę nad zakresem ruchu, mobilizację tkanek, ćwiczenia mięśniowe oraz odzyskiwanie funkcji całej kończyny.

Tempo zwiększania ruchomości powinno uwzględniać rodzaj urazu, etap gojenia i zalecenia lekarza. Zbyt agresywna terapia po niektórych urazach może nasilać podrażnienie tkanek.

Zmiany zwyrodnieniowe łokcia mogą rozwijać się wraz z wiekiem, po wcześniejszych złamaniach, zwichnięciach albo wieloletnim wykonywaniu wymagającej pracy fizycznej.

Dolegliwości mogą obejmować:

• ból podczas ruchu i obciążania,
• sztywność,
• ograniczenie zgięcia lub wyprostu,
• trzeszczenie,
• okresowy obrzęk,
• trudność z podnoszeniem i chwytaniem.

Rehabilitacja może pomóc w utrzymaniu lub poprawie ruchomości, zwiększeniu siły i dostosowaniu sposobu wykonywania codziennych czynności. Nie usuwa jednak zmian strukturalnych widocznych w badaniu obrazowym.

W zaawansowanych przypadkach fizjoterapia może stanowić element przygotowania do zabiegu albo postępowania pooperacyjnego.

Złamania w okolicy łokcia oraz zwichnięcia najczęściej powstają podczas upadku na rękę, urazu sportowego albo wypadku. Wymagają diagnostyki medycznej i odpowiedniego zabezpieczenia.

Po okresie unieruchomienia częstym problemem jest sztywność. Mogą pojawić się również:

• ból i obrzęk,
• ograniczenie zgięcia i wyprostu,
• trudność z obracaniem przedramienia,
• osłabienie chwytu,
• zmniejszenie siły całej kończyny,
• obawa przed ponownym obciążaniem ręki.

Rehabilitację prowadzi się zgodnie z etapem gojenia i zaleceniami ortopedy. Początkowo działania skupiają się na bezpiecznym odzyskiwaniu ruchomości, a następnie na wzmacnianiu i przywracaniu funkcji kończyny.

Rehabilitacja może być potrzebna między innymi po:

• rekonstrukcji stożka rotatorów,
• stabilizacji barku,
• operacji obrąbka stawowego,
• endoprotezoplastyce barku,
• zespoleniu złamania,
• rekonstrukcji więzadeł,
• zeszyciu ścięgna bicepsa lub tricepsa,
• artroskopii barku albo łokcia,
• zabiegu uwolnienia nerwu łokciowego.

Plan rehabilitacji zależy od rodzaju operacji i sposobu zabezpieczenia naprawionych tkanek. W początkowym okresie obowiązują często konkretne ograniczenia dotyczące ruchu, podnoszenia przedmiotów i obciążania ręki.

Kolejne etapy mogą obejmować odzyskiwanie zakresu ruchu, poprawę siły, kontrolę łopatki i kończyny oraz przygotowanie do powrotu do pracy albo sportu.

Na pierwszą wizytę należy zabrać wypis ze szpitala, opis operacji oraz zalecenia lekarza. Nie należy samodzielnie przyspieszać kolejnych etapów rehabilitacji.