Rehabilitacja ręki Wrocław

Konsultację z fizjoterapeutą warto rozważyć, gdy występują:

• ból nadgarstka, dłoni, kciuka lub palców,
• ograniczenie zginania albo prostowania palców,
• trudność z zaciśnięciem dłoni w pięść,
• osłabienie chwytu i wypadanie przedmiotów z ręki,
• ból podczas podnoszenia, chwytania lub odkręcania przedmiotów,
• drętwienie, mrowienie lub zaburzenia czucia,
• sztywność po zdjęciu gipsu albo ortezy,
• obrzęk utrzymujący się po urazie lub operacji,
• ograniczenie sprawności po złamaniu, skręceniu albo zwichnięciu,
• trudność z wykonywaniem precyzyjnych ruchów,
• ból związany z pracą przy komputerze, narzędziami lub instrumentem,
• problem z powrotem do treningów lub pracy manualnej.

Ból dłoni i nadgarstka może pochodzić ze stawów, mięśni, ścięgien, więzadeł lub nerwów. Może być również objawem problemu znajdującego się wyżej, na przykład w okolicy łokcia lub szyi. Dlatego postępowanie powinno wynikać z badania, a nie wyłącznie z miejsca odczuwania dolegliwości.

Jeżeli dolegliwości pojawiają się również w barku lub łopatce, sprawdź: Rehabilitacja barku we Wrocławiu..

A jeśli ból promieniuje do szyi lub karku, sprawdź: Rehabilitacja głowy i karku.

Przeciążenie ręki może rozwijać się wskutek częstego wykonywania podobnych ruchów, długotrwałego chwytania, pracy przy komputerze, używania narzędzi, gry na instrumencie albo intensywnego treningu.

Dolegliwości mogą obejmować:

• ból dłoni lub nadgarstka podczas ruchu,
• uczucie zmęczenia przedramienia,
• sztywność palców,
• okresowy obrzęk,
• osłabienie siły chwytu,
• ból pojawiający się po dłuższej pracy,
• nawracanie objawów po podobnym obciążeniu.

W rehabilitacji istotne jest ustalenie, które czynności najbardziej obciążają rękę i czy obecna aktywność nie przekracza możliwości tkanek. Postępowanie może obejmować czasową modyfikację pracy, ćwiczenia ruchomości i siły, poprawę sposobu chwytania oraz stopniowy powrót do większych obciążeń.

Zespół cieśni kanału nadgarstka powstaje w wyniku ucisku nerwu pośrodkowego podczas jego przebiegu przez kanał nadgarstka. Nerw ten odpowiada między innymi za czucie w obrębie kciuka, palca wskazującego, środkowego i części palca serdecznego.

Do typowych objawów należą:

• drętwienie i mrowienie palców,
• objawy nasilające się w nocy,
• potrzeba potrząsania dłonią w celu zmniejszenia dolegliwości,
• ból nadgarstka lub dłoni,
• osłabienie chwytu,
• wypadanie przedmiotów z ręki,
• trudność z wykonywaniem precyzyjnych czynności.

Podczas badania należy sprawdzić czucie, siłę mięśni dłoni oraz reakcję nerwu na określone ustawienia nadgarstka. Ocena może obejmować również przedramię, łokieć, bark i odcinek szyjny, ponieważ objawy nerwowe mogą mieć więcej niż jedno miejsce pochodzenia.

Postępowanie zachowawcze może obejmować modyfikację czynności nasilających objawy, zmianę ustawienia ręki podczas pracy, odpowiednio dobrane ćwiczenia i pracę nad ruchomością układu nerwowego. Przy zaawansowanym osłabieniu, zaniku mięśni lub utrwalonych zaburzeniach czucia potrzebna jest konsultacja lekarska i niekiedy badanie przewodnictwa nerwowego.

Zespół de Quervaina jest problemem dotyczącym ścięgien poruszających kciukiem, które przebiegają w wąskim kanale po stronie promieniowej nadgarstka.

Ból pojawia się najczęściej w okolicy podstawy kciuka i może nasilać się podczas:

• chwytania i podnoszenia przedmiotów,
• odkręcania słoików,
• używania telefonu,
• przenoszenia dziecka,
• poruszania kciukiem,
• odchylania nadgarstka,
• wykonywania powtarzalnych ruchów ręką.

Dolegliwości mogą promieniować w kierunku kciuka lub przedramienia. Czasami pojawia się również miejscowy obrzęk i wyraźna tkliwość.

Rehabilitacja może obejmować czasowe ograniczenie najbardziej drażniących czynności, modyfikację sposobu chwytania, terapię tkanek miękkich oraz stopniowe ćwiczenia kciuka i nadgarstka. W bardziej nasilonych przypadkach konieczna może być konsultacja ortopedyczna.

Palec trzaskający, określany również jako zakleszczające zapalenie pochewki ścięgna, powoduje utrudnienie swobodnego przesuwania się ścięgna zginacza palca.

Charakterystyczne objawy to:

• przeskakiwanie lub trzaskanie podczas ruchu,
• uczucie blokowania palca,
• ból po stronie dłoniowej u podstawy palca,
• sztywność nasilająca się rano,
• trudność z pełnym wyprostowaniem palca,
• konieczność wyprostowania palca drugą ręką,
• wyczuwalne zgrubienie w okolicy podstawy palca.

W początkowym etapie pomocne może być zmniejszenie powtarzalnych obciążeń, dostosowanie aktywności oraz ćwiczenia utrzymujące ruchomość. Przy utrwalonym blokowaniu palca lub nasilających się objawach potrzebna może być konsultacja lekarska, ponieważ leczenie może obejmować również iniekcję albo zabieg chirurgiczny.

Po operacyjnym uwolnieniu ścięgna rehabilitacja może wspierać odzyskiwanie ruchomości, zmniejszanie obrzęku i poprawę funkcji dłoni.

Skręcenie nadgarstka najczęściej powstaje podczas upadku na wyprostowaną rękę, nagłego wygięcia stawu albo gwałtownego obciążenia.

Możliwe objawy obejmują:

• ból nadgarstka,
• obrzęk i zasinienie,
• ograniczenie ruchomości,
• ból podczas podpierania się na ręce,
• osłabienie chwytu,
• uczucie niestabilności,
• przeskakiwanie lub klikanie w stawie.

Pozornie niewielkie skręcenie może w rzeczywistości obejmować poważniejsze uszkodzenie więzadła albo nierozpoznane złamanie kości nadgarstka. Jeżeli po urazie utrzymuje się silny ból, wyraźny obrzęk lub niemożność używania ręki, konieczna jest diagnostyka medyczna.

Po wykluczeniu złamania rehabilitacja może obejmować stopniowe odzyskiwanie ruchomości, poprawę stabilizacji, ćwiczenia siły chwytu i przygotowanie ręki do podporu oraz większego obciążenia.

Kompleks chrząstki trójkątnej, określany skrótem TFCC, znajduje się po stronie nadgarstka odpowiadającej małemu palcowi. Pomaga stabilizować połączenie kości przedramienia i uczestniczy w przenoszeniu obciążeń.

Do urazu może dojść podczas upadku, gwałtownego skręcenia ręki, pracy z dużym obciążeniem lub uprawiania sportu.

Objawy mogą obejmować:

• ból po stronie małego palca,
• ból podczas obracania przedramienia,
• dolegliwości przy otwieraniu słoika lub używaniu klucza,
• ból podczas podporu na dłoni,
• osłabienie chwytu,
• klikanie albo przeskakiwanie w nadgarstku,
• uczucie niestabilności.

Postępowanie zależy od rodzaju uszkodzenia i stabilności stawu. W części przypadków stosuje się leczenie zachowawcze, obejmujące modyfikację obciążeń, stopniową pracę nad zakresem ruchu, stabilizacją i siłą.

Wyraźna niestabilność, utrzymujący się ból po urazie lub brak poprawy mimo terapii mogą wymagać konsultacji specjalisty chirurgii ręki.

Złamanie dalszej części kości promieniowej jest jednym z najczęstszych złamań w okolicy nadgarstka. Zwykle powstaje podczas upadku na wyprostowaną rękę.

W zależności od rodzaju urazu złamanie może być leczone w opatrunku gipsowym, ortezie albo operacyjnie. Po okresie unieruchomienia często występują:

• sztywność nadgarstka i palców,
• obrzęk dłoni,
• osłabienie chwytu,
• ograniczenie obracania przedramienia,
• ból podczas podnoszenia i podpierania się,
• trudność z wykonywaniem codziennych czynności.

Rehabilitacja jest prowadzona zgodnie z etapem zrostu i zaleceniami lekarza. Początkowo może skupiać się na zmniejszaniu obrzęku i bezpiecznym odzyskiwaniu ruchomości palców. Następnie wprowadza się ćwiczenia nadgarstka, przedramienia i siły chwytu.

Obciążenia należy zwiększać stopniowo. Zbyt szybki powrót do podnoszenia ciężkich przedmiotów lub podporów może przekraczać możliwości gojącej się kości i tkanek.

Kość łódeczkowata znajduje się po stronie kciuka i może zostać złamana podczas upadku na wyprostowaną rękę. Objawy bywają stosunkowo niewielkie, dlatego uraz może zostać początkowo uznany za zwykłe skręcenie.

Możliwe dolegliwości to:

• ból po stronie kciuka,
• tkliwość w zagłębieniu u podstawy kciuka,
• ból podczas chwytania,
• ból przy poruszaniu nadgarstkiem,
• niewielki obrzęk,
• dolegliwości utrzymujące się po upadku.

Podejrzenie złamania wymaga diagnostyki lekarskiej. Niektóre złamania nie są wyraźnie widoczne na pierwszym zdjęciu RTG i mogą wymagać ponownego badania lub innej metody obrazowania.

Rehabilitację rozpoczyna się po uzyskaniu odpowiedniego zrostu oraz zgodnie z zaleceniami lekarza. Obejmuje ona odzyskiwanie ruchomości nadgarstka i kciuka, poprawę siły chwytu oraz stopniowy powrót do obciążania ręki.

Złamania kości śródręcza oraz paliczków mogą powstać wskutek uderzenia, przygniecenia, upadku albo skręcenia palca.

Objawy obejmują najczęściej:

• ból i obrzęk,
• zasinienie,
• ograniczenie ruchomości,
• trudność z wykonaniem chwytu,
• zmianę ustawienia palca,
• ból podczas zaciskania dłoni,
• zmniejszenie sprawności całej ręki.

Część stabilnych złamań może być leczona bez operacji, natomiast złamania przemieszczone lub niestabilne mogą wymagać zespolenia.

Po unieruchomieniu częstym problemem jest sztywność palców. Rehabilitacja może obejmować pracę nad zakresem ruchu, obrzękiem, blizną, ślizgiem ścięgien oraz siłą chwytu.

Sposób ćwiczenia zależy od rodzaju złamania i jego stabilności. Nie należy samodzielnie forsować ruchu bez informacji, czy kość jest gotowa na większe obciążenie.

Uraz więzadła pobocznego łokciowego kciuka może powstać, gdy kciuk zostanie gwałtownie odgięty od dłoni. Do takich urazów dochodzi między innymi podczas upadku na nartach, urazu sportowego albo zakleszczenia kciuka.

Objawy mogą obejmować:

• ból u podstawy kciuka,
• obrzęk i zasinienie,
• osłabienie chwytu szczypcowego,
• trudność z utrzymaniem przedmiotu między kciukiem a palcem wskazującym,
• uczucie niestabilności,
• ból podczas otwierania opakowań i obracania klucza.

Niewielkie uszkodzenia mogą być leczone zachowawczo, jednak całkowite zerwanie więzadła może wymagać operacji. Szybka diagnostyka zmniejsza ryzyko przewlekłej niestabilności i osłabienia chwytu.

Rehabilitacja po okresie zabezpieczenia lub operacji obejmuje stopniowe odzyskiwanie ruchomości kciuka, poprawę stabilizacji i siły oraz przygotowanie dłoni do chwytania.

Ścięgna zginaczy i prostowników odpowiadają za ruchy palców. Mogą zostać przecięte podczas zranienia, zerwane wskutek urazu albo uszkodzone razem ze złamaniem.

Całkowite przerwanie ścięgna może powodować nagłą utratę możliwości zgięcia lub wyprostowania palca. Taki stan wymaga szybkiej oceny lekarskiej i często operacyjnego zeszycia.

Rehabilitacja po naprawie ścięgna musi być prowadzona zgodnie z określonym protokołem. Z jednej strony ruch jest potrzebny, aby zmniejszyć ryzyko zrostów i nadmiernej sztywności, a z drugiej zbyt duża siła może ponownie uszkodzić naprawioną strukturę.

Postępowanie może obejmować:

• kontrolowane ćwiczenia palców,
• pracę nad ślizgiem ścięgien,
• zmniejszanie obrzęku,
• pracę z blizną po zagojeniu rany,
• stopniowe odzyskiwanie siły chwytu,
• naukę bezpiecznego używania ręki.

Pacjent nie powinien samodzielnie przyspieszać kolejnych etapów rehabilitacji ani wykonywać ćwiczeń siłowych bez zgody osoby prowadzącej leczenie.

Palec młotkowaty powstaje w wyniku uszkodzenia ścięgna prostownika w okolicy ostatniego stawu palca. Najczęściej dochodzi do niego, gdy wyprostowany palec zostaje gwałtownie uderzony w czubek, na przykład podczas gry w piłkę.

Charakterystycznym objawem jest opadanie końcowej części palca i brak możliwości jej samodzielnego wyprostowania. Może pojawić się również ból i obrzęk.

Wiele świeżych urazów może być leczonych za pomocą odpowiednio dobranej szyny utrzymującej końcowy staw w wyproście. Bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących czasu i sposobu stosowania szyny. Przypadkowe zgięcie stawu może zaburzyć proces gojenia.

Po zakończeniu unieruchomienia ruch wprowadza się stopniowo. Nieprawidłowo leczony uraz może prowadzić do trwałego zniekształcenia i ograniczenia funkcji palca.

Zmiany zwyrodnieniowe mogą dotyczyć wielu stawów dłoni. Często występują w stawie u podstawy kciuka, który jest intensywnie obciążany podczas chwytania i wykonywania ruchów precyzyjnych.

Objawy mogą obejmować:

• ból podczas chwytania i ściskania,
• trudność z otwieraniem słoików,
• ból podczas obracania klucza,
• sztywność palców,
• obrzęk stawów,
• osłabienie siły chwytu i chwytu szczypcowego,
• ograniczenie ruchomości,
• stopniową zmianę kształtu stawów.

Rehabilitacja nie usuwa zmian zwyrodnieniowych, ale może pomóc w utrzymaniu ruchomości, poprawie siły i dostosowaniu sposobu wykonywania codziennych czynności.

Postępowanie może obejmować ćwiczenia, naukę odciążania bolesnych stawów, modyfikację chwytu oraz dobór prostych rozwiązań zmniejszających siłę potrzebną do wykonywania pracy.

Przy zaawansowanych zmianach lub utrzymującym się silnym bólu fizjoterapia może być częścią szerszego leczenia prowadzonego przez lekarza.

Ból, obrzęk i sztywność wielu stawów dłoni mogą wynikać z choroby zapalnej, takiej jak reumatoidalne zapalenie stawów albo łuszczycowe zapalenie stawów.

Niepokojące mogą być:

• ból występujący w obu dłoniach,
• długotrwała sztywność poranna,
• obrzęk kilku stawów,
• zaczerwienienie i wzrost temperatury stawu,
• stopniowe ograniczanie ruchomości,
• pogarszanie się siły chwytu,
• okresy zaostrzenia dolegliwości.

Podstawą postępowania jest diagnostyka i leczenie prowadzone przez lekarza, najczęściej reumatologa. Fizjoterapia może wspierać utrzymywanie ruchomości, siły i funkcji dłoni oraz pomagać w doborze sposobów wykonywania czynności mniej obciążających bolesne stawy.

Intensywność ćwiczeń powinna uwzględniać aktualną aktywność choroby.

Choroba Dupuytrena powoduje stopniowe pogrubienie i skracanie tkanki znajdującej się pod skórą dłoni. Z czasem mogą powstawać pasma ograniczające możliwość pełnego wyprostowania jednego lub kilku palców.

Najczęściej zajęte są palec serdeczny i mały. Początkowo pacjent może zauważyć niewielki guzek w obrębie dłoni. W bardziej zaawansowanym stadium pojawia się przykurcz utrudniający:

• położenie dłoni płasko na stole,
• zakładanie rękawiczek,
• mycie twarzy,
• wkładanie ręki do kieszeni,
• chwytanie większych przedmiotów,
• wykonywanie pracy manualnej.

Sama fizjoterapia nie usuwa zaawansowanego przykurczu. Leczenie może wymagać zabiegu lub innej interwencji medycznej.

Rehabilitacja ma szczególne znaczenie po leczeniu zabiegowym. Może obejmować pracę nad ruchomością, obrzękiem, blizną, funkcją ręki oraz stosowanie zaleconej ortezy.

Uszkodzenie nerwu może powstać wskutek przecięcia, złamania, zwichnięcia, długotrwałego ucisku albo zabiegu operacyjnego.

W zależności od zajętego nerwu mogą występować:

• drętwienie lub utrata czucia,
• ból o charakterze pieczenia albo kłucia,
• osłabienie określonych mięśni,
• trudność z chwytaniem przedmiotów,
• ograniczenie precyzyjnych ruchów,
• nadwrażliwość na dotyk,
• zaburzenie rozpoznawania temperatury,
• stopniowy zanik mięśni.

Rehabilitacja może obejmować utrzymywanie ruchomości stawów, ćwiczenia dostępnej funkcji mięśni, trening czucia, pracę z nadwrażliwością oraz naukę bezpiecznego używania ręki.

Przy całkowitym przecięciu nerwu często potrzebna jest operacja. Proces odzyskiwania funkcji może być długotrwały, dlatego terapia powinna uwzględniać tempo regeneracji i zalecenia lekarza.

CRPS może rozwinąć się po urazie, złamaniu, operacji albo okresie unieruchomienia. Charakteryzuje się bólem znacznie silniejszym lub trwającym dłużej, niż można byłoby oczekiwać na podstawie pierwotnego urazu.

Objawy mogą obejmować:

• silny ból o charakterze pieczenia lub kłucia,
• bardzo dużą wrażliwość na dotyk,
• obrzęk dłoni,
• sztywność palców i nadgarstka,
• zmiany koloru lub temperatury skóry,
• zaburzenia potliwości,
• trudność z poruszaniem ręką,
• zmiany wyglądu skóry i paznokci.

Podejrzenie CRPS wymaga konsultacji lekarskiej i możliwie wczesnego rozpoczęcia kompleksowego postępowania. Rehabilitacja może obejmować stopniowe uruchamianie, pracę nad tolerancją dotyku, zmniejszanie obrzęku, ćwiczenia funkcjonalne i metody ukierunkowane na przetwarzanie bodźców przez układ nerwowy.

Terapia powinna być prowadzona stopniowo. Zbyt intensywne i bolesne działania mogą zwiększać nadwrażliwość organizmu.

Rehabilitacja może być potrzebna między innymi po:

• operacji zespołu cieśni nadgarstka,
• zeszyciu ścięgna,
• naprawie więzadła,
• zespoleniu złamania,
• operacji palca trzaskającego,
• zabiegu z powodu choroby Dupuytrena,
• operacji stawu u podstawy kciuka,
• artroskopii nadgarstka,
• operacji uszkodzenia TFCC,
• naprawie uszkodzonego nerwu.

Sposób rehabilitacji zależy od rodzaju zabiegu oraz tego, które struktury zostały naprawione. Niektóre tkanki wymagają czasowego zabezpieczenia, podczas gdy inne powinny być stopniowo uruchamiane, aby zmniejszyć ryzyko sztywności i zrostów.

Postępowanie może obejmować:

• zmniejszanie obrzęku,
• pracę z blizną po zagojeniu rany,
• kontrolowane ćwiczenia ruchomości,
• ćwiczenia ślizgu ścięgien i nerwów,
• odzyskiwanie siły chwytu,
• trening czynności manualnych,
• przygotowanie do powrotu do pracy.

Na pierwszą wizytę należy zabrać wypis ze szpitala, opis operacji i zalecenia dotyczące dozwolonego ruchu oraz obciążania ręki.